Онцлох - Өмнөговь аймаг

Өмнөговьд замын төлбөр дутуу төвлөрүүлсэн зөрчил илрүүлж, 761 сая төгрөг нөхөн авчээ

zulaa — Sat, 24 Oct 2026 20:04:27 +0800

Авлигатай тэмцэх газарт “Өмнөговь аймгийн удирдах албан тушаалтнууд Цагаан хад–Гашуунсухайт чиглэлийн хилийн боомт хүртэлх 30.8 км авто замыг нэр бүхий компанид эзэмшүүлж, замын хураамжийн орлогоос ашиг хүртдэг” гэх агуулгатай гомдол иржээ.

Шалгалтаар Өмнөговь аймгийн Засаг даргын 2024 оны А/350 дугаар захирамжаар уг авто зам болон түүний зурвас газрыг нэр бүхий төрийн бус байгууллагад гурван жилийн хугацаагаар эзэмшүүлэх гэрээ байгуулсан. Гэвч зам эзэмшигч тал зам ашигласны төлбөрийн орлогын тодорхой хувийг орон нутгийн авто замын санд бүрэн төвлөрүүлдэгүй байсан нь тогтоогджээ. Түүнчлэн гэрээний үүргийн хэрэгжилтэд зохих хяналт тавиагүй зөрчил илэрсэн байна.

2024, 2025 онд уг замаар аж ахуйн нэгжүүд давхардсан тоогоор 95,840 удаа зорчсон. Үүнд ногдох 958.3 сая төгрөгөөс ердөө 438.2 сая төгрөгийг төвлөрүүлсэн аж. Иймд АТГ-аас гэрээний талууд ашиг сонирхлын зөрчилтэй, бусдад давуу байдал үүсгэсэн байж болзошгүй гэж үзжээ.

Үүнтэй холбогдуулан Авлигатай тэмцэх газрын Урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх хэлтсээс гэрээний хэрэгжилтэд тавих хяналтыг сайжруулах, зам ашигласны төлбөрийг бүрэн төвлөрүүлэх, тээврийн хэрэгслийн бүртгэлийг орчин үеийн технологид тулгуурлан боловсронгуй болгох зөвлөмж хүргүүлжээ.

Зөвлөмжийн дагуу Өмнөговь аймгийн Засаг дарга төлөвлөгөөт бус хяналт шалгалт зохион байгуулж, дутуу төвлөрүүлсэн 103.04 сая төгрөг болон дутуу мэдээлсэн 65,815 рейст ногдох 658.15 сая төгрөг, нийт 761.19 сая төгрөгийг орон нутгийн авто замын санд төвлөрүүлсэн байна.

Эх сурвалж: АТГ

Орон нутгийн замд гулгаа үүсэж, осол гарах эрсдэл нэмэгдэв

zulaa — Sat, 24 Oct 2026 17:42:33 +0800

Орон нутгийн замд цас орж, замын зорчих хэсэгт мөсөн бүрхүүл үүссэнээс халтиргаа, гулгаа ихсэж, зам тээврийн осол гарах эрсдэл нэмэгдэж байна.

Нийт нутгаар их хэмжээний цас орсны улмаас зам, даваа гүвээ хаагдах, үзэгдэх орчин хязгаарлагдах нөхцөл байдал үүссэн байна. Улмаар аймаг, орон нутгийн авто замын засвар арчлалтын компаниуд замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангах зорилгоор үзлэг, цэвэрлэгээний ажлыг гүйцэтгэж байгаа ажээ. Тодруулбал, Увс салбарын зам хариуцагчид улсын чанартай А1701 дугаартай Ховд–Улаангом чиглэлийн авто замын Улаангом талаас 25–53 км-ийн хоорондох Тогшилтын хөтөл орчимд замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангах зорилгоор цас цэвэрлэгээ, халтиргаа гулгаанаас урьдчилан сэргийлэх ажлыг гүйцэтгэсэн байна.

Мөн А0902 Булган-Мөрөн чиглэлд 11-49км хооронд гулгаа үүссэн хэсэгт цас хайлуулах давс цацах ажил хийгдэж байгаа бол А1002 Эрдэнэт-Булган чиглэлд зам үзлэг хийжээ.

Алтай-Баянхонгор, Алтай-Ховд чиглэлүүдийн замуудад авто замын үзлэг хийж, А0304 дугаартай Алтай-Ховд чиглэлд давс, бодис цацах, автогрейдерээр авто замын зорчих хэсэгт үүссэн хунгар цасыг түрж цэвэрлэх, А0303 дугаартай Алтай-Баянхонгор чиглэлд Говь-Алтай салбарын ажилчид замын үзлэг хийж ажилласан гэж Онцгой байдлын ерөнхий гадзраас мэдээлэв.

Өнөөдөр /2026.10.23/ Ховд, Өмнөговь, Дорноговийн өмнөд, Хөвсгөл, Төв, Хэнтийн хойд сумдын нутгаар 0.0-5.0 мм нойтон цас, цас орж, цасан шуурга шуурах төлөвтэй байгаа аж.

Тиймээс хөдөө орон нутаг руу зорчиж байгаа иргэд тээврийн хэрэгслийн бүрэн бүтэн байдлыг хангаж, хурдаа тохируулан, цаг агаар, замын нөхцөл байдлыг харгалзан үзэж, зайлшгүй шаардлагагүй бол холын замд гарахгүй байхыг Онгцгой байдлын газраас анхааруулав. Мөн суурин газарт замын хөдөлгөөнд оролцож байгаа жолооч нар хоорондын зайгаа барьж, хүлээцтэй хандаж замын хөдөлгөөний дүрмээ мөрдөж замын хөдөлгөөнд оролцохыг сануулав.

Монгол Улс цоохор ирвэсийн хамгаалал, судалгааны ажлаа дэлхий нийтэд танилцууллаа

zulaa — Thu, 22 Oct 2026 10:00:01 +0800

Биологийн олон янз байдлын тухай конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал (COP17)-ын хүрээнд Монгол Улсаа төлөөлөн БОУАӨЯ-ны холбогдох газар хэлтсийн мэргэжилтнүүд болон эрдэмтэн судлаачид хэлэлцүүлэг, ажлын хэсгийн хуралдаан болон дагалдах арга хэмжээнүүдэд оролцож, үндэсний ололт амжилтыг танилцуулан, улс орнуудынтай харилцан туршлага хуваалцаж байна. Энэхүү арга хэмжээ нь хил дамнан тархдаг цоохор ирвэс зэрэг нэн ховор зүйлийг хамгаалахад улс орнуудын хамтын ажиллагаа, шинжлэх ухаанд суурилсан судалгаа, мэдээлэл солилцоо, олон талт түншлэлийн оролцоо чухал болохыг онцолсон юм.

Хурлын үеэр Куньмин-Монреалын дэлхийн биологийн олон янз байдлын хүрээний (KMGBF) хэрэгжилт, Үндэсний биологийн олон янз байдлын стратеги, үйл ажиллагааны төлөвлөгөө (NBSAP)-ний шинэчлэл, дэлхийн дүгнэлт (Global Review)-ийн үйл явц, үндэсний тайлагналын асуудлууд өргөн хүрээнд хэлэлцэнэ.

Монгол Улс Биологийн олон янз байдлын үндэсний 7 дугаар тайлангаа хугацаанд нь боловсруулан хүргүүлсэн бөгөөд хурлын үеэр бусад улс орнуудын туршлага, сорилт, хэрэгжилтийн явцтай танилцаж, цаашдын хамтын ажиллагааны боломжуудыг судалж байна.

2026.10.20-ны өдөр Монгол Улсын павильонд Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам болон Олон улсын цоохор ирвэс хамгаалах хөтөлбөрийн (GSLEP) газар хамтран “Цоохор ирвэс: Улс орнууд хэрхэн хамтран хамгааллыг хэрэгжүүлэх вэ?” сэдэвт арга хэмжээг зохион байгууллаа.

Энэ үеэр Олон улсын цоохор ирвэс хамгаалах хөтөлбөрийн түншлэл, улс хоорондын хамтын ажиллагаа хариуцсан захирал, доктор Костьюб Шарма цоохор ирвэсийг хамгаалах олон улсын хамтын ажиллагаа, энэ чиглэлээр Монгол Улсын хэрэгжүүлж буй бодлого, үйл ажиллагаа, ололт амжилтын талаар илтгэл танилцуулж, бүс нутгийн улс орнуудын төлөөлөгчидтэй туршлага хуваалцсан.

Түүнчлэн Монгол Улсын Их Сургуулийн багш, профессор, доктор Ө.Баярсайхан цоохор ирвэсийн хамгаалал, судалгаа, мэдээллийн ач холбогдол болон энэ чиглэлээр хэрэгжүүлж буй ажлын үр дүнгийн талаар танилцуулга хийлээ.

Цоохор ирвэс болон бусад зэрлэг амьтны хамгаалалд тулгарч буй сорилтууд, хүн ба зэрлэг амьтны зөрчлийг бууруулах арга зам, зэрлэг амьтны менежментэд хувийн хэвшлийн оролцоог нэмэгдүүлэх боломж, мөн уур амьсгалын өөрчлөлт, эдийн засгийн хөгжилтэй холбоотой бодлого, үйл ажиллагаатай зэрлэг амьтны хамгааллыг уялдуулах асуудлаар оролцогчид санал солилцов.

Салсан эхнэрээ хүчирхийлж, бэртээсэн цэргийн штабын ажилтны хэргийг шүүхэд шилжүүллээ

zulaa — Tue, 20 Oct 2026 09:41:23 +0800

Өмнөговь аймгийн ЗДТГ-ын Цэргийн штабын ажилтан, Ц.П гэгч залуу салсан эхнэрээ зодож, хүчирхийлсэн хэрэг 2026.0.6.15-16-нд шилжих шөнө гарсан юм. Түүнийг гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдсэн хэргээр тус аймгийн Цагдаагийн газар саатуулан, шалгаж байв. Энэ хэргийг тус аймгийн Прокурорын газар хянаад, Эрүүгийн хуулийн 12.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.3, 2.8 дахь заалт (хүчиндэх), Эрүүгийн хуулийн 11.4 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1 дэх заалт (эрүүл мэндэд нь хүндэвтэр хохирол учруулах)-д зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж, Өмнөговь аймаг дахь Сум дундын анхан шатны шүүхэд шилжүүлсэн байна.

Ц.П-г тухайн үед үүрэгт ажлаас нь чөлөөлж, Зэвсэгт хүчинд дахин ажиллах эрхийг нь бүрмөсөн хасжээ.

Хохирогч эмэгтэйн биеийн байдал тааруу, Өмнөговь аймгийн Нэгдсэн эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлсэн юм. Түүний биед харгис хэрцгий аргаар халдсан, биед олон тооны шарх, зовиур үүсгэсэн, хүчиндсэн байсан аж.

О.Саранчулуун: 116-р сургуулийн бага ангид хэдэн хүүхэд сурдгийг мэдэх үү, Боловсролын сайд аа?

zulaa — Fri, 16 Oct 2026 12:20:15 +0800

УИХ-ын чуулганы баасан гарагийн /2026.10.15/ нэгдсэн хуралдаан үргэлжилж байна.

УИХ-ын гишүүн О.Саранчулуун, Миний гарт нэгдүгээр ангийн хүүхдүүдийн сурах бичиг байна. Харааны бэрхшээлтэй хүүхдийн 116-р сургуулийн багш нар өөрсдөө ирсэн сурах бичгийг брайль принтерээр хэвлэж, сурагчдадаа тараадаг.

Нэг ангид 20-30 хүүхэд сурдаг. Орон нутагт мөн энэ заавраар хэвлэж хэрэглэдэг. Гэтэл нэгдүгээр ангийн сурагчдын брайль үсгийн сурах бичиг 5000 ширхэг хэвлэх тендер зарласан байх юм. Үүнийг боловсролын салбарын мөнгө идэх, авлига, хулгай гэж нэрлэдэг.Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдэд сурах бичиг хэвлэнэ гэхээр хүмүүс “Чухал юм байна” гээд юм ярьдаггүй юм байна л даа. Гэтэл үнэндээ 5000 ширхэг буюу хэдэн арван жил хэрэглээд дуусахгүй хувиар хэвлэх гэж байна. 116-р сургуулийн бага ангид хэдэн хүүхэд сурдгийг мэдэх үү, Боловсролын сайд аа? Төсөвт ийм л юм орж байна.

2-рт, Дэлхийн харааны бэрхшээлтэй иргэдийн эрхийн өдөр өчигдөр болсон. Би очиж уулзсан. Энэ сургуулийн барилга 60 жил болсон. Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдүүд тэнд сурч байгаа. Тэр сургуулийн барилгын асуудлыг хэзээ шийдэх вэ? Та хувийн сургуулиудад мөнгө өгөхийн оронд тусгай сургуулийн сурагчдын боловсролыг дэмжихгүй яагаад алагчлаад байна вэ? гэв.

УИХ-ын дарга С.Бямбацогт, Хэлэлцэж байгаа асуудалтай холбогдуулан асуултаа тавина шүү гэж анхааруулав.

УИХ-ын гишүүн О.Саранчулуун, Хэлэлцэж байгаа асуудалтай холбоотой. Бид төсөв хэлэлцэж байна гэлээ.

Эрсдэлтэй байршлуудад анчдын баг ажиллуулна

zulaa — Wed, 14 Oct 2026 15:35:44 +0800

Суурьшлын бүсэд хүрэн баавгай орж ирж, эрдэнэт хүний амь нас хохирсон эмгэнэлт явдал тохиолоо. Амь насаа алдсан иргэний ар гэр, төрөл төрөгсдөд Монгол Улсын Засгийн газрын нэрийн өмнөөс Ерөнхий сайд гүн эмгэнэл илэрхийлэв. Хүний амь нас, эрүүл мэндэд аюул учруулж буй нөхцөл байдалтай холбогдуулан иргэдийн аюулгүй байдлыг хамгаалж, эрсдэлийг бууруулах шуурхай арга хэмжээ авч, салбар хоорондын нэгдсэн зохион байгуулалтаар хангаж ажиллахыг Улсын Онцгой комисс, Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам, Хууль зүй, дотоод хэргийн яамны удирдлагуудад /2026.10.09/ үүрэг болголоо

Баавгай хүний аминд хүрч хөнөөж байхад хууль, дүрэм өөрчилье гэж ярьж, хугацаа алдах эрх бидэнд байхгүй. Эрх зүйн өөрчлөлтөөс өмнө одоо байгаа хуулийн хүрээнд иргэдээ хамгаалж, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг шуурхай авч ажиллахыг анхааруулав.

Цагдаа, дотоодын цэрэг, зэвсэгт хүчин, байгаль хамгаалагч, мэргэжлийн анчдын багийг эрсдэлтэй байршлуудад илгээх, мэргэжлийн байгууллагуудыг 24 цаг ажиллууллах, Улсын Онцгой комисс иргэдэд шаардлагатай мэдээллийг өдөр бүр хүргэж ажиллахыг даалгалаа. Иргэдийн амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгийг хамгаалах болон баавгайг барих, тээвэрлэх, тохиромжтой нутагт нутагт шилжүүлэн тавих арга хэмжээг шуурхай зохион байгуулахыг холбогдох албан тушаалтнуудад даалгасан, баавгайн унтуулгын буу, эм, урвалж бодис, багаж хэрэгслийг хил, гаалиар оруулж ирэх асуудлыг шуурхайн зохион байгуулахад шаардлагатай нэг тэрбум төгрөгийн санхүүжилтийг Засгийн газар шийдвэрлэсэн. Хэрэгжилтэд нь анхаарч ажиллах, техник, технологийн дэвшлээр баавгайн тоо толгойн мэдээллийг гаргахыг холбогдох албан тушаалтнуудад үүрэг болголоо.

Өвөл ингэний сүү цочир муудвал хавар салхи шуургатай байна гэж шинждэг

zulaa — Tue, 13 Oct 2026 10:17:38 +0800

Аливаа хэл нь тухайн үндэстнийхээ соёл, сэтгэлгээний тусгал болж, үеэс үед уламжлагдан баяжсаар иржээ. Иймээс тэр хэлээр илрэх өвөрмөц хэллэг, зүйр цэцэн үг, оньсого тааврын мөн чанар, утга хэрэглээ, уг хэллэг үүссэн шалтгааныг бүрэн тайлж мэдсэнээр тухайн үндэстний ертөнцийг үзэх үзэл, соёл сэтгэлгээг таних боломжтой юм. Монголчууд эртнээс нэг ухагдахууныг олон талаас нь зүйрлэн таньж, багцалмал мэдлэг үүсгэж байсны нэг нь уламжлалт аргаар цаг агаар шинжих явдал юм. Үүгээрээ өвөрмөц болон хэвшмэл хэллэг, зүйр цэцэн үг үүсгэж, хэрэглэсээр байна. Энэ тухай Ц.Шагдарсүрэн “Монголчуудын утга соёлын товчоон” номдоо товч дурдаж, дараах зарим хэллэгийн утгыг тайлбарласан байна.

“Өглөөний дулааныг дулаанд бүү бод

Өсөхийн жаргалыг жаргалд бүү бод”

“Гарах наран улайваас гандахын тэмдэг

Гаран орон гинших нь үгүйрэхийн цондон”

“Хоёр хүн хамт яваад нэгийгээ эс хэлбэл хүний жиг

Хорин хоёртоо тэнгэр эс хуйсагнаваас тэнгэрийн жиг”

“Дуутай тэнгэр хургүй

Цуутай хүүхэн хуримгүй”

“Үүл зөрвөл бороо

Үг сөрвөл хэрүүл”

“Орох тэнгэрийн орой цоорхой

Орсон буурын шил цоорхой” зэрэг байна. Эдгээр хэллэгт монголчуудын цаг уурыг урьдчилан шинжих уламжлалт арга ухааныг үндэстний өвөрмөц ахуй соёл, ёс заншил цаашлаад хүний зан араншин, мөн чанар, сургаалтай холбон хэвшүүлжээ.

“Нар чихлэх” үзэгдэлийг тэнгэр муухайрах шинж гэдэг

Монголчууд од эрхэс, байгалийн үзэгдэл, улирал, газар зүйн холбогдолтой үг хэллэгээр өвөрмөц болон хэвшмэл хэллэг үүсгэдэг бөгөөд цаг уурыг “тэнгэр” гэх ойлголтоос салгаж үзэх боломжгүй хэмээн ухаарчээ.

“Тэнгэр задрах”, “Тэнгэр галзуурах”, “Тэнгэр арилах”, “Тэнгэр газар нийлэх”, “Тэнгэр онгойх” зэрэг хэллэг үүссэн нь уул ус, байгаль дэлхийгээ дээдэлдэг тэнгэр шүтлэгтэй холбоотой байж болох юм.

Тухайн байгаль, цаг уурт тохиромжтой, тохиромжгүй зүйлийг үйлдсэнээр тэнгэр баярлаж эсвэл хилэгнэж байгалийн ямар нэгэн үзэгдэл болдог хэмээжээ. Нөгөө талаас цас, бороо нь дээрээс чиглэлтэй буюу тэнгэрээс ордог учир эдгээр хэллэг үүссэн байх боломжтой юм. Энэ бүхнийг цаг агаарын байдал асуухдаа “Тэнгэр ямар байна?” гэдгээс харж болно. Мөн нар, сар, байгалийн ямарваа үзэгдэл дээр тулгуурлан шинжиж, түүгээрээ хэлц хэллэг үүсгэдэг.

“Борооны түрүүнд шороо

Боохойн түрүүнд хэрээ”

“Хялмаа ихэдвэл зуд

Хялаа ихэдвэл сохор”

“Хаврын тэнгэр шиг”

“Салхины үзүүр бүлээсэх – хаврын урь орох” зэрэг болно.

Үүнээс гадна монголчууд нар, сарны мандах жаргах байдал, хэлбэр шинжээр шинжиж дээрх өвөрмөц хэллэгийг үүсгэжээ. Нар хүрээлэн солонго татах үзэгдлийг “Нар хошлох”, “Нар чихлэх”, “Нар гурав гарах”, “Гурван нар гарах” зэргээр нэрлэдэг.

Хэрэв энэ үзэгдэл нь нар мандахад гарвал тэнгэр эвгүйрнэ харин жаргахдаа үзэгдвэл муугаа авч орлоо хэмээдэг. Мөн шинийн хоёрны сарны үзүүр болон хорин тавны сарын хүрээгээр шинжих тохиолдол бий. Түүнээс “Хорин тавны сар холуур хүрээлэв үү, ойроор хүрээлэв үү” гэх мэт хэллэг үүсжээ.

Энэ мэтчилэн уламжлалт аргаар цаг агаар шинжих өвөрмөц мэдлэгээ хэлц, хэллэгтээ шингээн уламжилж иржээ. Энэ мэт нар сар, од эрхэс, салхины аяс зэргээр цаг уурыг шинжихаас гадна таван хошуу мал, жигүүртэн шувуу, хорхой шавж болон бусад ан амьтан, өвс ургамал, эд материал, монгол гэрийн эд хогшлоор шинждэг уламжлалтай билээ. Тухайлбал, говийн малчид намар ингээ барихад ингэний сүү сайн байвал тэр жил өнтэй сайхан, харин муу байвал хатуу жил болно гэдэг. Мөн өвлийн улиралд ингэний сүү цочир муудвал хавар салхи шуургатай байна гэхчлэн шинждэг.

Пүрэв-Очирын ЛХАГВАЖАРГАЛ

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Томоохон голуудын усны түвшинг нэмэгджээ

zulaa — Fri, 26 Jun 2026 10:40:46 +0800

2026 оны 6 дугаар сарын 23-ны өдрийн байдлаар Хэнтий нурууны баруун хажуугаас эхтэй Ерөө, зүүн хажуугийн Балж, Хангай нурууны араас усжих Сэлэнгэ, Орхон зэрэг голуудын усны түвшин өмнөх өдрөөс 20-60 см нэмэгдэж, Сэлэнгэ мөрөн Орхон гол Сүхбаатар сум орчимд олон жилийн дундаж түвшинг 45-85 см, Ерөө гол үерийн түвшинг 40-70 см, Хүдэр гол үерийн аюултай түвшинг 55 см даван тус тус хүчтэй үерлэж байна.

Маргааш буюу 24-ны өдөр Ерөө гол Дулаанхаан сум орчимд усны түвшин 25 см нэмэгдэж, үерийн аюултай түвшинд дөхөн үерлэх төлөвтэй байна.

Иймд дээрх голууд болон гол мөрний сав дагуу суурьшиж, нутаглаж буй малчид, тариаланчид , аж ахуйн нэгж байгууллага, аялаж, амарч, зугаалж яваа ард иргэд үерийн аюулаас сонор сэрэмжтэй байж, голын эрэг хөвөө дагуу бууж сууршихгүй байх, бага насны хүүхдэд тавих анхаарал халамжаа сайжруулах, голруу зориулалтын болон зориулалтын бус хөвөгч ашиглан орохгүй байхыг анхааруулж байна.

Малчдын хүүхдүүдийг найман насанд нь сургуульд элсүүлэхийг дэмжлээ

zulaa — Wed, 24 Jun 2026 15:45:39 +0800

УИХ-ын Хүний хөгжил, нийгмийн бодлогын байнгын хорооны өчигдрийн (2026.06.23)- хуралдаанаар малчдын хүүхдүүдийг найман насанд нь сургуульд элсүүлэх тухай хуулийн төслийг хэлэлцэхийг дэмжив

Хуралдааны эхэнд Улсын Их Хурлын гишүүн Р.Сэддорж нарын 36 гишүүний өргөн мэдүүлсэн Сургуулийн өмнөх болон ерөнхий боловсролын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл, хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийг хэлэлцэх, эсэх хэлэлцүүлгийг явуулав.

Хууль санаачлагчийн илтгэлийг Улсын Их Хурлын гишүүн Р.Сэддорж танилцуулав. Манай улсын малтай өрхийн тоо 2022 онд 248,3 мянга болж өссөн бөгөөд нийт малчдын дунд 15-44 хүртэлх насны малчид 26.9 хувь, 35-44 хүртэлх насны малчид 58.5 хувь, 55-аас дээш насны малчид 14.6 хувийг тус тус эзэлж байжээ. Сүүлийн 3 жилд 15-34 насны залуу малчдын тоо 2.9 нэгж хувиар буюу 7.0 мянгаар багасаж, 35-59 насны малчдын эзлэх жин 1.7 нэгж хувиар буюу 8.8 мянгаар нэмэгдсэн байна.

Залуу малчдын тоо жилээс жилд буурч байгаа нь малчдын залгамж халаа алдагдах, дунд болон ахмад малчдын тоо өсөх хандлагатай, хөдөлмөрийн насны малчдын дунд насжилтын өөрчлөлт нэлээд явагдаж байгааг зайлшгүй анхаарч бодлогын хариу арга хэмжээ авах шаардлагатай гэж хууль санаачлагчид үзжээ. Малчин өрхийн хүүхэд зургаан наснаас сургуульд суралцах нь тэдний амьдралд хүндрэл бэрхшээл үүсгэж, олон талын сөрөг үр дагавар дагуулж буй тул малчдын өөрсдийнх нь хүсэлтийн дагуу тухайн онд найман нас хүрэх хүүхдийг ерөнхий боловсролын сургуульд элсүүлэн суралцуулах, малчин өрхийн хүүхдийн 1, 2 дугаар ангийн сургалтыг хуульд заасан журмын дагуу зайнаас болон цахимаар явуулахаар хуулийн төсөлд тусгажээ.

Хууль санаачлагчийн илтгэлтэй холбогдуулан Улсын Их Хурлын гишүүн О.Саранчулуун, Д.Рэгдэл, П.Ганзориг, Л.Энх-Амгалан нар асуулт асуусан юм. Хуулийн хэзээнээс, хэрхэн хэрэгжүүлэх, энэ талаар Засгийн газар ямар байр суурьтай байгаа, хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдээ асардаг болон бусад нөхцөл, шаардлагаар зайнаас болон цахимаар сургалтад хамруулж буй эцэг, эхчүүдийн туршлага, урьд өмнө манай улсад хэрэгжүүлдэг байсан шавь сургалт зэрэг арга хэлбэрүүд, туршлагыг хэр судалсан тухай, мөн зайны болон танхимын сургалтын чанарын зөрүүг хэрхэх зэргийг асууж, хууль санаачлагчаас хариулт авсан юм. Улсын Их Хурлын гишүүн, Засгийн газрын гишүүн, Боловсролын сайд Л.Энх-Амгалан суралцах арга хэлбэрийн болон элсэлтийн насны зөрүү байхгүй байгаа үед ч хот, хөдөөгийн сургалтад чанарын ялгаа их болсныг дурдаж, хуулийг хэрэгжилтийг хэрхэн чанартай зохион байгуулах, сурлагын хоцрогдол үүсгэхгүй байх зэрэгт анхаарах шаардлагатайг тэмдэглэв.

Улсын Их Хурлын гишүүн О.Саранчулуун, Д.Рэгдэл нар хуулийн төслийг дэмжиж байгаагаа илэрхийлж үг хэллээ. Санал хураалт явуулахад Байнгын хорооны хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх буюу 70.6 хувь нь Сургуулийн өмнөх болон ерөнхий боловсролын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийг үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх нь зүйтэй гэж үзлээ.

Ө.Золбаяр: Залуу малчдаа дэмжих төрийн бодлого хэрэгтэй

zulaa — Fri, 19 Jun 2026 11:09:00 +0800

“Манай сум цагаан ямаагаараа алдартай. Манай малчид Франц улсад “нарийн микронтой" буюу чанарын өндөр зэрэглэлийн нарийн ширхэгтэй ямааны ноолуураа экспортолдог. Есөн жилийн сургалттай сургуулийн анги бүр нь лед дэлгэцтэй. 110 гаруй төрийн албан хаагчтай. Малын түүхий эд зах зээлд үнэ хүрч байвал манай малчдын амьжиргаа сайжирна” хэмээн ярьсан эрхэм бол Номгон сумын Засаг дарга Г.Буянхүү.

Эдүгээ дөнгөж 40 шүргэж яваа залуу Засаг дарга Г.Буянхүү Манлай сумын уугуул. Төрсөэ нутагтаа 31-хэн насандаа Засаг даргаар ажиллаж туршлагажсан нэгэн. Харин Номгон сум бол түүний аав Ганбаатарын нутаг. 2024 оноос аавынхаа нутгийн хөгжилд хүчин зүтгэхээр Засаг даргаар томилогдон ажиллаж байна.

“Төр, засаг тогтвортой ажиллавал намын гишүүд, дэмжигчид болон иргэдийн сэтгэл зүй ч тогтвортой байдаг” хэмээн Г.Буянхүү дарга ярьж байлаа. “Ардын нам-Ард түмэндээ” аяны хүрээнд Монгол Ардын намын Нарийн бичгийн дарга Ө.Золбаяраар ахлуулсан Өмнөговь аймгийн Монгол Ардын намын хорооны дарга Д.Энхболд, Номгон сумын Засаг дарга Г.Буянхүү, Номгон сумын Монгол Ардын намын хорооны дарга Б.Даваа, дэд дарга Х.Бат-Эрдэнэ, аймгийн ИТХ-ын Төлөөлөгч Б.Баянмөнх, Стратеги академийн эрдэм шинжилгээний ажилтан С.Оролмаа нарын бүрэлдэхүүнтэй баг Номгон суманд энэ сарын 18-нд ажиллав. Энэ үеэр Номгон сумын Засаг дарга Г.Буянхүүтэй дээрх яриаг өрнүүлсэн юм.

Номгон сум 2000 өрх, 300 орчим Монгол Ардын намын гишүүнтэй аж.

“Ардын нам-Ард түмэндээ” аяны хүрээнд Монгол Ардын намын Нарийн бичгийн дарга Ө.Золбаяр сумын Монгол Ардын намын хорооны гишүүд, дэмжигчидтэй уулзалт хийж, намын дэвшүүлсэн бодлого, Засгийн газрын үйл ажиллагаа, шийдвэрийн талаар мэдээлэл өглөө. Намын Нарийн бичгийн дарга Ө.Золбаяр “Монгол Ардын намын дарга Н.Учрал 31 дэх Их хурал дээр “Ардын нам ард түмэндээ эргэн ирнэ” гэж хэлсэн. Ардын нам анхан шатны байгууллагуудаараа хүрч ажиллаж байгаа нь ард түмэндээ эргэн ирж байгаагийн илрэл” гэдгийг уулзалтын эхэнд онцоллоо. Өнгөрсөн хугацаанд улсын хэмжээнд 7,619 хоршооны 25,569 малчинд 866.1 тэрбум төгрөгийн хөнгөлөлттэй зээл олгожээ. Ямартай ч Номгон сумын малчид хоршоо байгуулан, хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдан, үйл ажиллагаагаа амжилттай явуулж байгаа аж.

Өмнөговь аймгийн Монгол Ардын намын хорооны дарга Л.Энхболд “Өмнөговьчууд маань баялагтаа эзэн байгаасай гэж би хүсдэг. Өмнөговь аймгийн Монгол Ардын намын хороо “Гишүүдээ сонсох аян”-ыг хэрэгжүүлж, айл өрхөөр орж, ажил амьдралтай нь танилцаж, санал бодлыг нь сонсож, ажиллаж байна” гэлээ.

Өмнөговь аймгийн МАН-ын хороо “Тэрбумтан Өмнөговьчууд” төслийг аймгийн ИТХ-д өргөн барьж, хэрэгжүүлэхээр ажиллаж байгаа аж. Энэ төсөл хэрэгжсэнээр Өмнөговийн малчид, оюутнууд “Нутгийн дэм” хөтөлбөрт хамруулж, санхүүгийн эрх чөлөөнд хүргэх зорилт тавьжээ. Түүнчлэн аймгийн ИТХ-ын Төлөөлөгч Б.Баянмөнх хийж, хэрэгжүүлж байгаа ажлынхаа талаар тайлагналаа. Уулзалтад оролцсон намын гишүүд, дэмжигчид “Малын бүтээгдэхүүнийг үнэтэй болгох хэрэгтэй. Малчид ноолуураа борлуулж орлого байна. Махны үнэ нэмэгдсэнээр малчдын орлого нэмэгдсэн зүйлгүй. Махны үнийг зах зээлийн жамаар явуулах хэрэгтэй” гэсэн саналуудыг хэлж байлаа. Ахмад гишүүн Л.Энх-Амгалан “Монгол Ардын намын удирдлагууд намын гишүүдээ сонсож байгаад талархаж байна. Залуу малчдыг анхаарч, урамшуулах хүсэлтэй байна” хэмээн санал хэллээ. Уулзалтаар “Хөдөө, орон нутгийг эзэнтэй байлгахын тулд залуу малчдаа дэмжих төрийн бодлого хэрэгтэй” гэдэг байр суурийг Монгол Ардын намын Нарийн бичгийн дарга Ө.Золбаяр хэлээд намын гишүүд, дэмжигчдийн саналыг Удирдах зөвлөлд уламжлахаа илэрхийлэв.

Энэ өдөр Монгол Ардын намын Нарийн бичгийн дарга Ө.Золбаяр намын ахмад гишүүн Л. Энх-Амгалан, Ш.Баярсайхан, Д.Гэрэл нарын гэрт зочилж, хүндэтгэл үзүүлэв.