Нэн их хуурайшилттай: Өмнөговь, Сүхбаатар, Дорноговийн ихэнх нутаг, Ховд, Говь-Алтай, Баянхонгор, Өвөрхангай, Дундговийн өмнөд хэсгээр хуурайшилт нэн их байна.

Их хуурайшилттай: Дархан, Сэлэнгэ, Говьсүмбэр, Дорнодын ихэнх нутаг, Завханы өмнөд, Баян-Өлгий, Увс, Төв аймгийн баруун, Өвөрхангай, Дундговь, Дорноговь, хойд хэсэг, Ховд, Говь-Алтай, Баянхонгор, Хөвсгөл, Булган, Хэнтийн зарим газраар хуурайшилт их байна.

Дунд зэргийн хуурайшилттай: Хөвсгөлийн баруун, Завханы хойд, Төв аймгийн зүүн, Архангайн өмнөд, Төв аймгийн зүүн хэсэг, Булган, Хэнтийн зарим газраар хуурайшилтийн зэрэг дунд түвшинд байна.

Иймд иргэд, малчид та бүхэн ой хээрийн бүсэд зорчихдоо галын аюулгүй байдлыг чанд сахиж, ил гал гаргахгүй байхыг онцгойлон анхааруулж байна.

Эх сурвалж: ЦУОШГ

Авилгатай тэмцэх газарт мэдүүлсэн хамгийн сүүлийн хөрөнгө орлогын мэдүүлгээр Энхбатын өөрийн орлого 69 сая, гэр бүлийн орлого 49 сая төгрөг болсон бөгөөд хадгаламж нь өмнөх мэдүүлгээс 75 сая төгрөгөөр нэмэгджээ. Мөн тэрбээр Lexus RX дөрвөн зуун тавь загварын автомашинтай болж, нэг орон сууц, хоёр автомашины зогсоол, таван га газар, үнэт эдлэл, мал сүрэг эзэмшдэг хэмээн мэдүүлсэн байна. Олон нийтэд тайлагнасан эдгээр өөрчлөлтүүд төрийн өндөр албан тушаал хашиж эхэлсэн хугацаатай давхцаж буй нь ашиг сонирхлын зөрчил, орлогын эх үүсвэрийн ил тод байдлын талаар асуулт үүсгэж байна.

Үүнээс гадна Авлигатай тэмцэх газрын Мөрдөн шалгах хэлтэс Өмнөговь аймгийн Засаг дарга Энхбат болон түүний ойрын хүрээний хэд хэдэн албан тушаалтныг тендерийн үйл ажиллагаанд хууль бусаар нөлөөлсөн, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан байж болзошгүй үндэслэлээр шалгаж эхэлжээ. Шалгалтад Худалдан авах ажиллагааны газрын дарга Ганхуяг, түүний дүү Очирхуяг, Засаг даргын аав Энхээ, Бүсийн дата төвийн дарга Чинбат, Засаг даргын тамгын газрын Хөгжлийн бодлогын хэлтсийн барилгын салбар хариуцсан мэргэжилтэн Мөнхмаа нар багтаж байна.

Эдгээр хүмүүсийн хамаарал бүхий компаниуд сүүлийн дөрвөн жилийн хугацаанд нийт арван хоёр тэрбум төгрөгийн үнэлгээ бүхий ная гаруй тендерт удаа дараа шалгарсан байж болзошгүй талаар Сангийн яаманд гомдол ирсэн нь шалгалтын үндэслэл болжээ. Одоогоор Авилгатай тэмцэх газраас холбогдох этгээдүүдийн гэр, албан өрөөнд нэгжлэг хийх, нотлох баримт илэрвэл дөчин найман цагийн хугацаанд баривчлах, гэмт хэргийн шинж тогтоогдвол шүүхийн зөвшөөрлөөр гуч хүртэл хоногоор цагдан хорих ажиллагаа явуулах төлөвлөгөөтэйгээр шалгалтыг үргэлжлүүлж байна.

Энхбат өмнө нь бөхийн барилдаантай холбоотой бичлэгийн асуудлаар мөн Авилгатай тэмцэх газарт шалгагдаж байсан түүхтэй. Ийм нөхцөлд түүний удирдаж буй аймаг орон нутгийн түүхэнд байгаагүй хэмжээний бонд босгож, олон зуун тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хэрэгжүүлэх гэж байгаа нь санхүүжилтийн ил тод байдал, хяналтын тогтолцооны талаар илүү өндөр шаардлага тавих нөхцөлийг үүсгэж байна.

Өмнөговь аймаг хоёр мянга хорин зургаагаас хоёр мянга хорин найман онд бондын хөрөнгөөр шинэ дулааны цахилгаан станц барьж, бүс нутгийн эрчим хүчний хараат байдлыг бууруулах стратегийн зорилт дэвшүүлж байгаа ч уг төслийн хэрэгжилт, худалдан авалт, гэрээ хэлцэл нь улс төрийн нөлөөлөл, ашиг сонирхлын зөрчил, бүлэглэлийн сонирхлоос ангид, олон нийтийн бодит хяналтад явагдах эсэх нь хамгийн том асуулт хэвээр үлдэж байна.

Үүний дагуу Засгийн газрын 2020 оны 113 дугаар тогтоолоор батлагдсан “Жижиг, дунд үйлдвэрийг хөгжүүлэх сангаас хөнгөлөлттэй зээл олгох, сонгон шалгаруулах, дамжуулан зээлдүүлэх, эргэн төлүүлэх, хяналт тавих журам”-ын дагуу бичил үйлдвэр, үйлчилгээ эрхлэгчийн зээлийн хүсэлтийг цахим хэлбэрээр www.sme.gov.mn-аар дамжуулан хүлээн авах үйл ажиллагаа эхэллээ.

Тус сангаас олгогдох зээлийн зориулалт нь үндсэн хөрөнгө оруулалт, эргэлтийн хөрөнгө байх ба 12 хүртэл сарын хугацаанд зээлийн үндсэн төлбөрөөс чөлөөлөгдөнө. Таван жилийн хугацаатай хөнгөлөлттэй зээлийг жилийн таван хувийн хүүтэй олгох юм.

Ингэхдээ бөөний болон импортын худалдаа, орон сууцны барилга угсралтаас бусад жижиг, дунд үйлдвэр, үйлчилгээний салбарын төслүүдийг шалгаруулахаар болжээ.

 

 

Санамж бичгийн хүрээнд:

• Боловсрол, судалгааны материал, эрдэм шинжилгээний мэдээлэл солилцох

• Үйлдвэрлэл, их сургуулийн хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх, оюутан, профессор, судлаачдын солилцоог хэрэгжүүлэх

• Мэдээлэл, харилцаа холбооны технологи (ICT)-ийн чиглэлээр сургалт, боловсролын хөтөлбөрүүдийг хамтран хэрэгжүүлэх юм.

Энэхүү хамтын ажиллагааг хэрэгжүүлснээр боловсрол, судалгааны чанар, хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, олон улсын туршлага, дэвшилтэт технологийг нутагшуулах, хүний нөөцийн чадавхыг бэхжүүлэх бодит боломж бүрдэж байна.

Аймгийн эрүүл мэндийн салбарт 1233 ажилтан ажиллаж байгаагаас 23.9 хувь нь эмч, 20.6 хувь нь сувилагч байна. Хүний нөөцийн бүрдүүлэлт 86 хувьтай. 

Аймгийн хүн амын дундаж наслалт 73.7 байна. Үүнээс эмэгтэйчүүдийн дундаж наслалт 78.3, эрэгтэйчүүдийнх 69.6 байна. Эмэгтэйчүүд эрэгтэйчүүдээс 8.7 жилээр урт насалж байна. 

Хүн амын дундаж наслалт, нас баралтад амьсгалын тогтолцоо, хоол боловсруулах эрхтэн, цусны эргэлтийн тогтолцоо, шээс бэлгэсийн тогтолцоо, мэдрэлийн тогтолцооны өвчин голлон нөлөөлжээ. 

Эдгээр өвчлөлийг бууруулах зорилгоор эрт илрүүлэг, урьдчилан сэргийлэх үйл ажиллагааг үе шаттай хэрэгжүүлж байгаа талаар танилцууллаа. 

Өмнөговь аймаг хорт хавдрын өвчлөл нас баралтаар улсын дундаж, 21 аймгаас хамгийн бага үзүүлэлттэй. 2025 онд аймгийн хэмжээнд нийт 652 хүн хорт хавдраар оношлогдож, 53 хүн нас барсан нь өмнөх оноос нас баралт буурсан үзүүлэлт аж. 

“Эрүүл элэг” хөтөлбөрөөр 11,706 хүнийг элэгний хавдрын эрт илрүүлэгт хамруулж, B, D вирустэй, хавдрын 36 тохиолдлыг оношлон, 45 хүнийг эмчилгээнд хамруулжээ. 

Уул уурхай, тээвэр логистик эрчимтэй хөгжиж буй, хөдөлгөөнт хүн ам ихтэй тус аймаг эрүүл мэндийн салбартаа хамгийн их хөрөнгө оруулалтыг хийж байна. 2025 онд улс, орон нутгийн төсвөөр эрүүл мэндийн салбарт нийт 21.5 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийсэн. Энэ онд барилга байгууламж, тоног төхөөрөмж, автомашины шинэчлэлд 22.8 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулна. 

Эмч ажилтны нийгмийн хамгаалалд анхаарч, 105 эмч эмнэлгийн ажилчдад орон сууцны дэмжлэг үзүүлэн, 15 эмч, ажилтныг түрээсийн орон сууцанд хамруулжээ. Нутгийн дэм, орон нутгийн нэмэгдлийг сүүлийн гурван жилд тасралтгүй олгож, магистр, докторын сургалт, бусад мэргэжил дээшлүүлэх сургалтын төлбөрийг шийдэн, эмч ажилтнуудынхаа чадавхыг тасралтгүй сайжруулж байгааг эрүүл мэндийн байгууллагын удирдлагууд мэдээлэв. 

-Бамбай булчирхайн эсрэг бие илрүүлэх шинжилгээ Anti TSHR, Anti TPO, Anti TG 

-Өөх тосны солилцоо Их нягттай липопротейн, Бага нягттай липопротейн 

-Хавдрын маркер тодорхойлох шинжилгээ, Түрүү булчирхай, өндгөвч, нойр булчирхай, элэгний хавдрын маркер

-Бэлгийн замын далд халдварын 7-н үүсгэгч тодорхойлох шинжилгээ

-CRRT буюу Бөөр тасралтгүй орлуулах эмчилгээний аппаратаар хүнд өвчтөний шээсэн дэх хорт бодисыг шүүх эмчилгээг хийж байна.

Эрүүл мэндийн сайд Ж.Чинбүрэн орон нутгийн эрүүл мэндийн салбарын тусламж үйлчилгээнд тасралтгүй хөрөнгө оруулж буй аймгийн удирдлагууд талархаж, эрт илрүүлэн, эрт оношилж эмчлэх тогтолцоог цаашид улам бэхжүүлэн ажиллах нь чухал гэжээ.

Ерөнхий сайд Г.Занданшатар энэ тухайд “Энэ асуудлыг хоёр улсын Засгийн газар хоорондын гэрээ болон УИХ хууль баталж, шийдсэн асуудал. Би энэ асуудлыг та бүхний талд шийдвэрлэнэ гэж худал хэлэхгүй. Гэхдээ байгаль орчин болон нутгийн иргэдэд ээлтэй байдлаар хэрхэн зохицуулж болох талаар хамтарч ажиллая. Нутгийн иргэдийн төлөөллийг заавал багтаасан Ажлын хэсэг байгуулж, байгаль орчны нарийвчилсан үнэлгээг дахин хийлгэе” гэсэн тайлбар өгсөн юм.

Мөн нэр бүхий компани Монгол Улсын дархан хилийн зурвас газарт дураар авирлан, газрын хэвлийг сэндийчиж, хил хамгаалах байгууллага тухайн асуудлыг үл тоомсорлож буй талаар иргэд гомдол мэдүүлэв. 

Үүнтэй холбогдуулж Ерөнхий сайд АТГ, ЦЕГ, ТЕГ-ын хамтарсан ажлын хэсгийг урд хилийн бүсэд ажиллуулахаар болов. Хэрэв иргэдийн мэдээлэл баримтаар нотлогдсон тохиолдолд ажил хариуцсан албан тушаалтанд хатуу хариуцлага тооцно гэж Ерөнхий сайд Г.Занданшатар мэдэгдлээ.

Тэрбээр өсвөрийн шатарчдад хандан “Шатар бол тэсвэр тэвчээр шаардсан оюуны их спорт. Оюун бодлоо цэгцлэх, анхаарал төвлөрөл сайжруулах зэргээр хувь хүний хөгжлийг тэтгэдэг спорт” гэж онцлон хэллээ. Мөн шатрын сургалтыг боловсролын хөтөлбөрт оруулах бэлтгэл ажлын хүрээнд тус аймаг багш нараа хэдийнээ бэлдсэн байгааг сайшаав.

Өмнөговь аймгийн өсвөрийн шатрын аварга шалгаруулах тэмцээнд энэ жил зургаан насны /6-18 нас/ ангилалд 160 орчим хүүхэд өрсөлдөж байна. Нас насны ангилалд эхний гурван байрт шалгарсан шатарчид аймгаа төлөөлөн Улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцох эрхтэй болох юм. 

Өмнөговь аймаг өсвөрийн аварга шалгаруулах шатрын тэмцээнийг жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулдаг. Энэ жил таван настай буюу цэцэрлэгийн насны хүүхдүүдийг тус тэмцээнд оролцуулж эхэлснээрээ онцлог юм байна. 

Өмнөговь аймаг шатрын спортын баялаг уламжлалтай. Тус аймгийн шатарчин Б.Халиун шатар сонирхогчдын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнээс 2018 онд мөнгөн медаль, 2019 онд алтан медаль хүртсэн. Мөн тус аймгийн шатарчин С.Төгөлдөр уг тэмцээнд 2022 онд түрүүлж байжээ. 

Ерөнхий сайд Г.Занданшатар яг одоо Өмнөговь аймгийн Хөгжимт жүжгийн театрт иргэдтэй уулзаж, Засгийн газрын бодлого шийдвэрийг танилцуулж байна.

Тус ангийн барилга нь орчин үеийн стандартад нийцсэн, төмөр бетонон карказ, төмөр металл пассадтай, том оврын аврах болон тусгай зориулалтын автомашины зогсоолтой сүүлийн үеийн стандартад нийцсэн гэдгээрээ онцлог юм.

Ингэснээр гал түймэр унтраах, аврах ажиллагааг шуурхай, аюулгүй, үр дүнтэй зохион байгуулах нөхцөл бүрдэж, алба хаагчдын ажиллах орчин стандартын шаардлагад нийцэн сайжирч байна.

Түүнчлэн иргэдэд гал түймэр, гамшиг ослоос урьдчилан сэргийлэх, аюулгүй байдлын мэдлэг олгох сургалт, дадлагыг тогтмол зохион байгуулах боломж бүрдэж байгаа гэдгээрээ ач холбогдолтой юм.

Гал түймэр унтраах, аврах 66 дугаар анги нь хөрш зэргэлдээ Баян-Овоо, Манлай сумдын 50 мянга гаруй иргэнд гамшгаас хамгаалах төрийн үйлчилгээг түргэн шуурхай, хүртээмжтэй хүргэж байна.

Энэ дагуу мөрдөн шалгах ажиллагааг явуулж байгаа бөгөөд тухайн амь насаа алдсан иргэнийг бусдын гарт амиа алдсан уу, бугын эвэрт сүлбүүлж амиа алдсан уу гэдгийг нарийн тогтоох ажиллагаа хийгдэж байгаа аж. Одоогоор шүүх эмнэлгийн дүгнэлт гараагүй,, мөрдөн шалгах ажиллагаа үргэлжилж байгаа юм байна. 

Буга зэрэг зэрлэг амьтад өвөлжилт хүндэрч байгаа энэ үед өвс тэжээл хайх зэргээр суурьшлын бүсэд олноороо орж ирэх болсон тул иргэдийг анхаарал болгоомжтой байхыг сэрэмжлүүлж, энэхүү мэдээллийг нийтэллээ.