Хэдийгээр БНСУ-ын Засгийн газрын үйлдэл бус хэдий ч эл ухамсаргүй үйлдэл батлан хамгаалах салбарт шаардлагагүй хурцадмал байдлыг үүсгэсэнд Умардаас уучлал гуйж байна гэж Ли Жэ Мён онцолжээ.

БНАСАУ-ын цэргийнхэн БНСУ-аас өнгөрсөн оны есдүгээр сарын 27-нд болон нэгдүгээр сарын 4-нд хөөргөсөн дронууд Умардын агаарын хилийг зөрчсөн тухай дөрөвдүгээр сарын эхээр мэдээлжээ. БНСУ-ын зэвсэгт хүчин үүнд холбоогүй болохоо мэдэгдсэн бөгөөд хувь хүмүүсийг сэжиглэн шалгаж эхэлсэн байна. Тухайн үед 30 настай залуу хэвлэлд ярилцлага өгч, Умардын цөмийн объектууд дахь цацрагийг хэмжих зорилгоор дрон хөөргөснөө хүлээн зөвшөөрчээ.

Шинэ хоригт Орос, Хонконг, Хятад, Киргиз, Арабын Нэгдсэн Эмират, Гүрж, Панам зэрэг улсад бүртгэлтэй аж ахуйн нэгжүүд багтжээ. Эдгээр компаниуд нь Оросын батлан хамгаалах салбартай нягт холбоотой ажиллаж, зэвсгийн эд анги нийлүүлдэг байна. Тухайлбал, Хонконгийн технологийн компаниуд, Шанхай дахь Оросын банкны салбар болон Хятадын хэд хэдэн үйлдвэрлэгчийг нэр цохон хоригт хамруулсан нь Москвагийн зэвсгийн үйлдвэрлэлийн гадаад хамаарлыг онилсон хэрэг юм.

Энэ удаагийн хоригийн нэг онцлог нь санхүүгийн дэд бүтэц, тэр дундаа криптовалютын сүлжээг онилсонд оршино. Пуужингийн эд анги худалдан авахад ашиглагдаж байсан "A7" криптовалютын сүлжээ болон олон улсын хоригийг тойрон гарахад тусалсан санхүүгийн байгууллагуудын үйл ажиллагааг хязгаарлахаар шийдвэрлэжээ. Жагсаалтад багтсан 42 хувь хүн, 35 хуулийн этгээд нь зэвсгийн төлбөр тооцоог далд хэлбэрээр гүйцэтгэх, крипто олборлолт болон биржийн үйлчилгээ үзүүлэх замаар Оросын дайны хүчин чадлыг дэмжиж байсан гэж үзэж байна.

Киев ийм шийдэмгий алхам хийх болсон үндсэн шалтгаан нь саяхан болсон агаарын томоохон довтолгоотой холбоотой. Хоёрдугаар сарын 7-нд шилжих шөнө ОХУ-аас Украин руу 400 гаруй дрон, 40 орчим пуужингаар цохилт өгсөн бөгөөд эдгээр зэвсгийг үйлдвэрлэхэд барууны болон Азийн орнуудын бичил схем, электроник чухал үүрэг гүйцэтгэдэг байна. Ерөнхийлөгч В.Зеленскийн мэдэгдсэнээр, гадаадын технологийн эд ангигүйгээр Орос улс ийм хэмжээний орчин үеийн зэвсэг үйлдвэрлэх боломжгүй тул нийлүүлэлтийн гинжин хэлхээг таслах нь нэн тэргүүний зорилт болжээ.

Украины энэхүү хориг нь зөвхөн дотоодын арга хэмжээгээр хязгаарлагдахгүй, олон улсын түншүүдийн бодлогод нөлөөлөх хөшүүрэг болж байна. Европын Холбоо удахгүй батлах 20 дахь багц хоригтоо Украины жагсаалтад орсон зарим этгээдийг багтаахаар зөвшилцөж байгаа аж. Энэ нь ОХУ-ын цэрэг-аж үйлдвэрийн чадавхыг системтэйгээр сулруулах, ялангуяа урт хугацааны зэвсэг үйлдвэрлэх боломжийг нь хязгаарлахад чиглэсэн олон улсын хамтын ажиллагааны нэг хэсэг юм.

https://www.livetv.mn/p/313942/

Киев урт зайн дронуудыг ашиглан Оросын цэргийн болон үйлдвэрийн байгууламжуудыг, ялангуяа нефть боловсруулах үйлдвэр, зэвсгийн үйлдвэрүүдийг онилдог. Энэ дайралтын өмнө Орос улс Украины хотууд руу пуужин, дроноор довтолсон байна. Сүүлийн хоёр шөнө Киев хот руу хийгдсэн дайралтад таван хүн амиа алдаж, олон хүн шархаджээ. Ерөнхийлөгч Володимир Зеленский хэлэхдээ, сүүлийн долоо хоногт Орос Украин руу 1200 орчим дрон, 50 баллистик пуужин харвасан гэжээ.

Энэ оны тавдугаар сард болсон парламентын сонгуульд илт давуу ялсны дараа болж буй Социалист намын хурлын үеэр Э.Рама шинэ засгийн газрын бүрэлдэхүүнийг танилцуулах үеэрээ “Диелла” буюу “нар” хэмээх нэртэй шинэ “гишүүн”-ийг албан ёсоор танилцуулжээ.

“Диелла бол бие махбодын хувьд оршин байдаггүй, хиймэл оюунаар бүтээгдсэн анхны (засгийн газрын) гишүүн юм. Төрийн тендертэй холбоотой бүх шийдвэрийг Диеллад даатгаж, тендерийг 100 хувь авлигаас ангид байлгаж, тендерийн журамд оруулсан төсвийн хөрөнгө бүрэн ил тод байх болно” гэж Э.Рама хэлсэн байна.

Нэгдүгээр сард Диеллаг хиймэл оюун ухаант цахим туслах хэмээн танилцуулж байсан бөгөөд албани үндэсний хувцас өмссөн эмэгтэйн хувиар иргэдэд цахим үйлчилгээний “e-Albania” платформыг ашиглахад нь тусалж иржээ. Одоогийн байдлаар, Диелла 36 600 цахим баримт бичгийг гаргахад тусалж, платформоор дамжуулан 1000 орчим үйлчилгээ үзүүлээд байна гэж албан ёсны мэдээлэлд дурдсан байна.

Сонгуулиар дөрөв дэх удаагаа засгийн эрхийг авсан Э.Рама ойрын өдрүүдэд шинэ танхимаа хууль тогтоогчдод танилцуулах гэж байна. Авлигатай тэмцэх, тэр дундаа төрийн захиргааны байгууллагад авлигыг бууруулах нь Европын Холбоонд элсэх Албани улсын хүсэлтийн гол шалгуур болдог. Э.Рама 2030 он гэхэд 2.8 сая хүн амтай Балканы улсыг тус холбоонд элсүүлэхийг зорьж байна.

Кирунагийн сүм нь 35 метр өндөр, 40 метр өргөн бөгөөд 672 тонн жинтэй. Шведэд 1950 оноос өмнө баригдсан барилгууд дундаас хамгийн үзэсгэлэнтэй бүтээн байгуулалтад зүй ёсоор багтдаг.

Ийм том барилгыг нүүлгэх нь тун ховор тохиолдол. Гэвч инженерүүд задалж салгахын оронд бүхэлд нь ган тулгуураар бэхэлж, өөрөө явагч тусгай тавцан дээр тээвэрлэж буй нь энэ юм.

Энэ нь цагт дээд талдаа 500 метрийн хурдтай явах бөгөөд аялал хоёр өдрийн турш үргэлжлэх төлөвтэй байна.

Хотын хуучин төвд төмрийн хүдрийн олборлолтын улмаас газрын гадаргад ан цав үүсэх аюултай байгаа тул ийм нүүлгэн шилжүүлэлт хийж байгаа аж.

Кируна хот дахь барилга байгууламжуудыг нүүлгэн шилжүүлэх ажлын хамгийн онцлох хэсэг нь энэ сүмийг зөөвөрлөх явдал болж байна.Энэ төслийн менежер “Бид маш их бэлтгэл хийсэн. Энэ бол түүхэн үйл явдал. Бидэнд алдаа гаргах эрх байхгүй. Бүх зүйл нарийн хяналт дор үргэлжилж байна” хэмээн ярьжээ.

Шведийн телевиз энэ үйл явдлыг бүхэлд нь шууд дамжуулах аж.

Үндсэн сэдвээ үргэлжлүүлье. Энэ удаа манай өмнөд хөрш Оросыг хэрхэн далдуур эзлэн авч байгаа, үүнд Путин бүр эх орноосоо урвагчийн дүрд тоглож долгинож байгаа тухай wikipedia.org/wiki/ China–Russia_relations сайтаас ганц нэг мэдээ орчуулж оруулъя.

Путин хэлж байна лээ, Петербургийн форум дээр. “Орос цэргийн хөл гишгэсэн газар болгон манайх” гэж. Цаашдаа цэргээ илгээгээд л эзлэн түрэмгийлээд байх юм байна л даа. Гэтэл Хятадтай яаж байна? Явж явж энэ үнэн биш байгаасай гэж би бодож дотроо шаналаж сууна. ОХУ нь Украинаас нутаг дэвсгэрийнх нь 25%-ийг булаан авахыг зорьж байгаа бол Хятад нь Оросоос “гурван Украин”-тай тэнцэх газар нутаг битүүхэн нэхэж, булаан авахаар төлөвлөж байна гэсэн мэдээ сайтуудад явж байна. 

Би очиж үзээгүй ч манайтай хил залгаа Оросын нутаг дэвсгэр–Эрхүү, Буриад, Чита, хойшоо Сибирийн хот тосгодоор хятад иргэд хууль бусаар, нууцаар, аажмаар цагаачлан сууж байгаа аюулыг нутгийн орос иргэд сэтгэл түгшин ярьж байна гэсэн мэдээ их явах юм. Ялангуяа Оросын Алс Дорнод сүйд болж байгаа юм байх аа!

Хэрэв одоо л таслан зогсоож Оросын Төр, Путин өөрөө хяналтандаа авахгүй бол Алс Дорнодод уугуул оросууд, оросын иргэд нь үндэстний цөөнхи болох хандлага бодитой болчихжээ. Зүүн хойд Хятадын гурван мужид 100 саяас хол давсан хятад хүн, хилийн нөгөө талд Оросын нутаг буюу Алс Дорнодын Холбооны тойрог гэх 6.2 сая квадрат километр нутагт 5-7 сая орос хүн ам суудаг гэж мэдээлсэн байна. Гэхдээ яг одоо хятадын иммиграц нь давалгаалж байгаа гэсэн байна. Оросын хүн ам зүй судлаачид ч сэтгэл түгшин бичдэг болсон байна. Албан ёсны мэдээгээр Орос дахь нийт хятад иргэдийн тоо 34 500 гэсэн дээхний тоо байх боловч тооллого хийгээгүй удсан, одоо бол дор хаяхад нэг саяас давсан гэж үзэж байна. Дор хаяахад шүү. Хятадын Дэд дарга Ли Юаньчао гэдэг хүн “Оросын их нутаг дэвсгэрийг Хятадын хөдөлмөрч ажилч хичээнгүй хүн амтай холбовол үлэмж дэвшилд хүрнэ” хэмээн албан ёсоор мэдэгдсэн гэж wikipedia-д бичсэн байх юм. Эзлэн авах хятад санаагаа шууд хэлчихсэн юм биш үү?

Энэ чинь юу болж байна вэ? Улс төрч биш, жирийн уран бүтээлч монгол хүний өнцгөөс би өөрийн тайлбараа хийе. Оросоос Украины эсрэг өдүүлсэн дайн Орос орныг сүйтгэж байгааг бид харж байна. Эзлэн авч Оросын мэдэлд бүх улсаар нь Украиныг оруулах гэсэн биш хөдөлмөрийн насны бараг нэг сая эрчүүдээ Путин энэ дайндаа алдаад дууслаа. Оросын зэвсэг техник үлэмж ихээр хорогдлоо. Оросын эдийн засаг дайны дарамтыг даахаа больж байна. Иргэд нь ядуурч байна. Мөнгөөр сууж байна. Хөлсний цэрэгт төлдөг мөнгө хомсдож байна. Энэ бүхнээ найдвартай нөхөх ар тал нь Хятад юм байна л даа. Си даргад Путин зараалын морь шиг зүтгэнэ гэж амлаад Орос орноо тавиад туух дээрээ тулсан байна. Юун Монголыг хамгаалж туслах тэтгэх вэ? Халхын голын баярын ой, хэдэн хөшөө дурсгалтай л бид үлдэх байх.

“Одоогийн ОХУ дэлхийд ноёлж чадахгүй, гэхдээ түүний сүйтгэгч хүчийг дутуу үнэлэж болохгүй” гэсэн санааг хятадын ТВ-ээр ярьсан гэж английн хэвлэлүүд жилийн өмнө шуугиж байж билээ. Би итгэж ядаад өнгөрсөн. Гэтэл одоо үнэн байжээ. Одоогийн нөхцөл байдалтай уялдуулж бодоход “ОХУ-ын сүйтгэгч хүч” Украинд илт харагдаж байна. Харин цаашаа тэлж өргөжих нь Москвагийн аман заналхийллээс хэтрэхгүй дуусах нь байна. Харин төгсгөл нь Орос Хятадын барьцаанд 100% орж, Сибирь-Алс Дорнодоороо дүүрэн хятадтай болж, нөгөөдүүл нь үржиж, дайнд эр нөхрөө алдсан оросын бэлбэсэн бүсгүйчүүд, тэдний охид хятадуудтай гэрлэж цус холилдож сүйд болох цаг тулаад ирэх юм биш байгаа гэсэн зовинолоо төгсгөлд нь илэрхийлье. 

        Тодын Отгонбаяр (Лондон зураач)

 

30 гаруй км/цагийн хурдтай Ford Galaxy машин жагсагчдыг дайрч, 47 хүнийг гэмтээсний 4 нь хүүхэд байгаа тухай орон нутгийн хэвлэлүүд мэдээлсэн байна.

Олон хүнийг дайрсан машины жолооч руу цугласан олон “Түүнийг ал!” хэмээн хашхиран дайрахад цагдаа нар саад хийн, гэмт этгээдийг авч оджээ. Хэвлэлүүдийн мэдээлж буйгаар бол олон хүнийг дайрсан этгээд нь Ливерпүүл хотын тухайн дүүрэгт аж төрдөг 53 настай, цагаан арьстай нэгэн байсан байна.

 

Жагсаал тарах үед буюу 18 цагийн орчимд хүмүүсийг араас нь дайрчээ. Гэхдээ энэ хэргийг алан хядах ажиллагаа гэж үзэхгүй байгаагаа мөн мэдэгдсэн байна.

Нэгэн гэрчийн өгүүлснээр бол хүн дайрсных нь дараа олон нийт уурлан дайрахад жолооч тэвдэн өмнөх хүмүүсээ дайрч зугтахыг завдсан ажээ. Харин өөр нэгэн гэрч “Аваргын баяр тэмдэглээд согтууруулах ундаа хэтрүүлэн хэрэглэсэн нэгэн байсан байж магадгүй” гэсэн байна.

 

Ливерпүүл хотын Зөвлөлийн тэргүүн Лиам Робинсон “Бидний баярт маш том хар сүүдэр унагалаа” хэмээн мэдэгдээд байна.

Их Британийн Ерөнхий сайд Кир Стармэр ч болсон явдалд харамсаж буйгаа илэрхийлжээ.

 

 

Энэхүү хэлэлцээрийг ирэх тавдугаар сард болох Дэлхийн эрүүл мэндийн ассамблей буюу ДЭМБ-ын шийдвэр гаргах чуулганы өмнө хэлэлцэнэ.

ДЭМБ-ын Ерөнхий захирал Тедрос Адханом Гебрейесус хэлэхдээ, энэхүү гэрээний төсөл нь “олон талт үзэл оршин байгааг, хуваагдсан дэлхий ертөнцөд улс орнууд нийтлэг шийдлийг олж, нийтэд тулгарч болзошгүй аюул заналхийллийн эсрэг хариу арга хэмжээ авахад хамтран ажиллаж чадна гэдгийг нотлон харууллаа" гэв.

COVID-19-ийн дэгдэлтийн үеэр ажиглагдсан эмх замбараагүй байдлын дараа боловсруулсан гэрээнд цар тахал өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, дэлхийн хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх арга хэмжээнүүдийг тусгажээ.

Хэлэлцээний үеэр маргаан дагуулж байсан нэг асуудал бол хөгжиж буй орнуудад анагаах ухааны технологийг шилжүүлэх тухай 11 дүгээр заалт байв. COVID-19-ийн үеэр хөгжиж буй орнуудын зүгээс вакцин, оношлуураа нөөцөлж байна гэж чинээлэг орнуудыг буруутгаж байсан юм. Эмийн том үйлдвэрүүдтэй улс орнууд технологийг заавал шилжүүлэхийг эрс эсэргүүцсээр ирсэн байна.

Харин лхагва гаргийн хэлэлцээрт технологийг шилжүүлэх ажлыг холбогдох зохицуулалт, лицензийн гэрээ, санхүүжилтийн таатай нөхцлөөр дамжуулан урамшуулахыг уриалжээ. Гэхдээ технологийг шилжүүлэхдээ “харилцан тохиролцсон” байх ёстой гэсэн зохицуулалтыг оруулсан байна.

Хойд Солонгосын Хакерууд хэрэг үйлдсэнээс хойш 10 гаруй хоногийн дотор 300 орчим сая доллараар үнэлэгдэх “Ethereum”-ыг аль хэдийн бэлэн мөнгө болгон хөрвүүлж чадсан тухай BBC мэдээлжээ. Тус бүлэглэл хөрвүүлж чадсан мөнгөө улсынхаа батлан хамгаалах салбарын хөгжилд зарцуулж байж болзошгүй байна. Хакерууд хулгайлсан кривтовалют “Ethereum”-ыг Биткойн болон бусад виртуал хөрөнгө болгон хөрвүүлж хэд хэдэн блокчейн хаягаар тараасан байна.

Одоогоор “Bybit” биржийн гүйцэтгэх захирал Бен Жоу хэрэглэгчдийнхээ цахим хөрөнгө, аюулгүй байдлыг хамгаалахад анхаарч, үүссэн хохирлыг нөхөн төлнө хэмээн мэдэгдэж байна.  Өнгөрсөн 2-р сарын сүүлээр гарсан энэ хэрэг нь кривтовалютын салбарын аюулгүй байдал сул байгааг харуулж байгаа бөгөөд цаашид илүү хатуу зохицуулалт шаардлагатай байна. Учир нь Хойд Солонгосын Хакерын бүлэглэлийн гүйцэтгэл, хурд, боловсруулалт жил ирэх бүрд нэмэгдэж байгаа бөгөөд өнгөрсөн 2024 онд 1.34 тэрбум ам.доллар бүхий криптовалют хулгайлсан байна.  Мөн  "Chainalysis"-ын мэдээлснээр, Хакерын халдлагын 61 хувийг тус Хойд Солонгосын бүлэглэлийн үйлдсэн хэргүүд эзэлж байна. Тэгвэл 2021 онд Хойд Солонгосын Хакерын бүлэглэл 400 сая ам долларын кривтовалют хулгайлсан бөгөөд үүний дийлэнх нь “Ethereum” байсан нь тогтоогдсон юм.